Từ giảng viên đại học, anh Hoàng Văn Hợi ở phường Vinh Lộc, tỉnh Nghệ An đã dành nhiều năm nghiên cứu, chế tạo lồng nuôi thủy sản bằng nhựa HDPE thay thế vật liệu truyền thống. Với độ bền cao, khả năng chịu sóng gió, đứng vững trước bão cấp 12, công trình giúp người nuôi giảm rủi ro. Với sáng chế này, anh Hợi được Trung ương Hội Nông dân Việt Nam tôn vinh là “Nhà khoa học của nhà nông”.
Giảng viên đại học đưa ra giải pháp khắc phục triệt để nhược điểm của lồng nuôi cá truyền thống
Anh Hoàng Văn Hợi (SN 1983, trú tại phường Vinh Lộc, Nghệ An) hiện là Giám đốc Công ty TNHH MTV Dịch vụ và Công nghệ nuôi trồng thủy sản.
Mỗi năm, Công ty anh cung ứng hơn 2.000 lồng nuôi cá các loại tại nhiều địa phương, trong đó có những vùng nuôi thủy sản trọng điểm như Khánh Hòa, Đắk Lắk, An Giang, Quảng Ninh…
Sản phẩm của công ty còn được xuất khẩu ra nước ngoài thông qua các chương trình hỗ trợ của phía Việt Nam.
Những lồng nuôi cá bằng nhựa HDPE của công ty dần thay thế lồng nuôi truyền thống, giúp khai phá tiềm năng nuôi trồng thủy sản lớn tại những vùng có điều kiện thời tiết khắc nghiệt.
Sản phẩm lồng cá HDPE do cựu giảng viên Hoàng Văn Hợi ở phường Vinh Lộc, tỉnh Nghệ An chế tạo giải quyết triệt để những bất cập của lồng nuôi truyền thống, được nông dân ưa chuộng. Ảnh: Nguyễn Tình
Ít ai biết rằng, giám đốc công ty từng là một nhà nghiên cứu, giảng viên đại học. Trước khi bén duyên với nghề chế tạo lồng cá, anh Hợi từng công tác tại Viện Nghiên cứu Nuôi trồng Thủy sản I. Giai đoạn này đã giúp anh tích lũy kiến thức chuyên môn.
Sau đó, anh chuyển về giảng dạy tại Trường Đại học Vinh. Chính trong quá trình giảng dạy, những trăn trở trong thực tiễn, thôi thúc anh Hợi về những ý tưởng chế tạo lồng nuôi cá bằng nhựa HDPE (High-Density Polyethylene), nhằm giải bài toán giảm thiệt hại, rủi ro cho người nuôi cá lồng.
Từ năm 2008, tranh thủ thời gian, anh Hợi bắt đầu nghiên cứu, sản xuất lồng HDPE. Đến năm 2014, anh chính thức nghỉ việc tại trường, rời bục giảng để dành toàn bộ thời gian, tâm huyết phát triển sản phẩm, mở rộng quy mô sản xuất.
Anh Hoàng Văn Hợi - Giám đốc Công ty TNHH MTV Dịch vụ và Công nghệ nuôi trồng thủy sản, cho biết, mỗi năm đơn vị cung ứng hơn 2.000 lồng nuôi cá các loại tại nhiều địa phương trên cả nước. Ảnh: Nguyễn Tình
“Trước đây, người dân chủ yếu sử dụng lồng bằng gỗ, tre vì vật liệu sẵn có và chi phí đầu tư ban đầu thấp. Tuy nhiên, những vật liệu này nhanh xuống cấp khi tiếp xúc thường xuyên với nước biển và sóng gió, dẫn đến chi phí sửa chữa, thay thế cao.
Bên cạnh đó, người nuôi cá lồng cũng chịu rủi ro cao, có khi trắng tay chỉ sau một lần thời tiết xấu.
Những nhược điểm của lồng nuôi truyền thống có thể được khắc phục hoàn toàn bằng nhựa HDPE. Đây là loại nhựa có khả năng chống ăn mòn trong môi trường nước biển, độ bền cao. Vật liệu này được sử dụng để chế tạo khung lồng, phao nổi, kết hợp với túi lưới, hệ thống neo giữ và các phụ kiện liên kết” - anh Hoàng Văn Hợi chia sẻ.
Những sản phẩm của công ty bắt đầu thay thế lồng nuôi truyền thống. Qua nhiều năm sử dụng, người dân nhận thấy hệ thống lồng nhựa duy trì được chất lượng, kết cấu ổn định. Chính hiệu quả thực tế đã khiến nhiều hộ quyết định chuyển từ lồng gỗ sang lồng nhựa HDPF.
Giảng viên đại học giờ là “Nhà khoa học của nhà nông”
Điểm khác biệt của lồng nuôi cá bằng nhựa HDPE nằm ở vật liệu và kết cấu thiết kế. Một hệ thống lồng thường gồm khung nổi, lưới nuôi và bộ phận neo giữ.
Khung làm từ nhựa HDPE có khả năng chống lão hóa dưới tác động của ánh nắng, chống ăn mòn trong môi trường nước và duy trì độ bền trong thời gian dài.
Lưới nuôi được lựa chọn theo yêu cầu kỹ thuật, trong khi hệ thống neo phải được tính toán phù hợp với dòng chảy, sóng gió và đặc điểm vị trí lắp đặt.
So với lồng tre, gỗ hoặc khung kim loại thông thường, lồng HDPE có ưu thế về độ bền, hạn chế hư hỏng và giảm nhu cầu sửa chữa định kỳ.
Lồng nhựa HDPE có tuổi thọ từ 30 - 40 năm nếu được sử dụng, bảo dưỡng đúng quy trình. Tính trên cùng đơn vị thể tích, chi phí đầu tư một số mẫu lồng HDPE cỡ lớn chỉ cao hơn khoảng 20 đến 30% so với lồng truyền thống.
Chi phí ban đầu cao hơn có thể là trở ngại với những hộ nuôi quy mô nhỏ. Tuy nhiên, nếu tính đến thời gian sử dụng, chi phí bảo dưỡng và nguy cơ thiệt hại do thiên tai, lồng HDPE là phương án được ưu tiên tại những vùng nuôi thường xuyên chịu tác động của thời tiết cực đoan.
Một ưu điểm khác là khả năng thiết kế linh hoạt theo điều kiện mặt nước, quy mô sản xuất và khả năng đầu tư. Với các hộ nuôi nhỏ lẻ trên sông, hồ thủy điện, doanh nghiệp có thể cung cấp những mẫu lồng dung tích nhỏ, tối ưu chi phí đầu tư ban đầu.
Trong khi đó, các mẫu lồng thể tích lớn hướng đến nuôi thủy sản hàng hóa, đáp ứng yêu cầu về độ bền và khả năng chống chịu sóng gió tại những vùng nuôi có điều kiện khắc nghiệt hơn. Lồng nuôi cá bằng nhựa HDPE có khả năng chịu được bão trên cấp 12, giúp người dân, doanh nghiệp có thể mở rộng các mô hình nuôi biển xa bờ.
Từ sản phẩm phục vụ các hộ nuôi trong nước, lồng HDPE đang từng bước mở rộng thị trường. Trung bình mỗi năm, doanh nghiệp của anh Hợi cung ứng hơn 2.000 lồng nuôi cá các loại tại nhiều địa phương, trong đó có những vùng nuôi thủy sản trọng điểm như Khánh Hòa, Đắk Lắk, An Giang, Quảng Ninh…
Sản phẩm lồng nuôi cá HDPE được sử dụng trên biển. Ảnh: NVCC.
Hệ thống lồng HDPE còn nằm ở khả năng kết hợp với những mô hình khai thác kinh tế đa giá trị. Tại các vùng có cảnh quan đẹp, đặc biệt là vịnh ven biển hoặc khu vực mặt nước gắn với du lịch cộng đồng, những cụm lồng nuôi được quy hoạch hợp lý có thể trở thành một phần của sản phẩm du lịch trải nghiệm.
Du khách có thể tham quan khu nuôi, tìm hiểu quy trình chăm sóc các loại thủy sản, khám phá đời sống của người dân và thưởng thức các món ăn tại chỗ. Nếu được tổ chức phù hợp với điều kiện môi trường, quy hoạch và yêu cầu bảo vệ cảnh quan, mô hình này có thể tạo thêm nguồn thu từ dịch vụ tham quan, trải nghiệm và ẩm thực, bên cạnh hoạt động nuôi thủy sản.
Năm 2026, những nỗ lực nghiên cứu, đưa khoa học vào thực tiễn của anh Hợi được Trung ương Hội Nông dân Việt Nam ghi nhận, vinh danh là “Nhà khoa học của nhà nông”. Anh cũng đạt giải Ba tại cuộc thi “Sáng tạo kỹ thuật nhà nông”. Tuy nhiên, với anh, thành quả lớn nhất chính là nhìn thấy cuộc sống của bà con ngày càng khởi sắc nhờ sinh kế ổn định.
Theo Nguyễn Tình (Dân Việt)
