Tại Lâm Đồng, nghề nuôi cá lồng bè trên biển đang trở thành hướng sinh kế của nhiều hộ ngư dân, tạo thêm nguồn thu từ vùng nước ven bờ. Tuy nhiên, để nghề nuôi trồng trên biển phát triển lâu dài, cùng với hỗ trợ kỹ thuật, vốn đầu tư thì địa phương cũng cần tính đến việc tổ chức giao mặt biển cho ngư dân.
Bám biển bằng nghề nuôi cá lồng bè
Xã Phan Rí Cửa (thuộc huyện Tuy Phong, tỉnh Bình Thuận cũ), tỉnh Lâm Đồng có hơn 10,5 km bờ biển, có vịnh kín, có vùng biển mở, biên độ triều phù hợp là điều kiện để nghề nuôi cá lồng bè mở rộng. Xã hiện có 22 hộ với 28 lồng bè nuôi thủy hải sản.
Ông Phạm Văn Phú, thôn Hà Thuỷ 1, xã Phan Rí Cửa, người có thâm niên trong nghề nuôi biển ở đây cho biết, tùy từng loại, lợi nhuận có thể đạt từ 30 đến 70%. Nuôi thủy hải sản còn sử dụng được nguồn thức ăn là cá tạp của ngư dân đi đánh bắt.
“Cá mồi bà con đi đánh bắt rồi về đây bán cho tôi, được giá rẻ và chất lượng tốt, cá tươi hơn. Nên con cá mình nuôi ở đây sẽ ngon và chất lượng hơn, bán được giá hơn so với chỗ khác. Nói chung, tôi nuôi 3 mùa rồi, lợi nhuận cũng chưa phải cao lắm nhưng cũng vượt kỳ vọng. Thường thì lời khoảng từ 30 - 50%, nếu năm nào thời tiết thuận lợi có thể mình lời được tới 60 - 70%” - ông Phú cho biết.
Theo lão ngư Nguyễn Văn Vinh, thôn Phú Thuỷ, xã Phan Rí Cửa, việc nuôi cá lồng bè trên biển không phải lúc nào cũng thuận lợi. Người nuôi phải tự học cách nhìn biển, nhìn vào nước, nhìn đàn cá, theo dõi thời tiết. Và khi đã quen với nghề, nhiều ngư dân nghĩ đến chuyện đưa lồng bè ra xa hơn, từ vùng vịnh kín ra vùng biển mở.
“Nếu mà nuôi vịnh thì an toàn cho con cá, lồng bè không bị sự cố. Nhưng ra vùng biển mở thì con cá ít dịch bệnh hơn, cái gì cũng có mặt trái, mặt phải của nó. Nhưng ngư dân ở đây bây giờ không thích nằm vịnh nữa mà muốn ra cùng biển mở, gió vậy đó, nhưng nó đem lại lợi nhuận” - ông Vinh cho biết.
Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường Lâm Đồng, toàn tỉnh hiện có 7 khu vực nuôi biển với 130 hộ trên 3.219 cụm lồng, bè nuôi. Các loại cá thường được chọn nuôi là cá mú, cá bớp, cá chim và tôm hùm,... Quy mô nuôi nhỏ lẻ, hộ gia đình, lồng bè nuôi chủ yếu bằng tre, gỗ; sản lượng nuôi năm 2025 đạt 350 tấn cá, tôm.
Gần đây, một số khu vực đã có một số hộ nuôi chuyển đổi sang nuôi lồng HDPE có khả năng chịu lực cao, thích ứng với biến đổi khí hậu với 78 lồng vuông và 10 lồng tròn.
Hiện nay, ngoài nuôi trong vùng vịnh kín, nhiều ngư dân đang hướng ra vùng biển mở để nuôi. Thế nhưng để nghề nuôi biển có thể vươn xa, người dân vẫn cần được giao diện tích mặt nước rõ ràng để yên tâm đầu tư.
Đề cập vấn đề trên ông Trương Văn Thạnh, Phó trưởng Phòng Kinh tế xã Phan Rí Cửa cho biết: “Nhà nước cũng sớm ban hành các văn bản để hướng dẫn cho địa phương về việc giao mặt nước cho ngư dân trong việc phát triển kinh tế thủy sản. Chủ trương này là chủ trương của cả nước, khuyến khích cho người dân được nuôi trồng thủy sản gắn với bảo vệ nguồn lợi thủy sản và phát triển bền vững thủy sản trong thời gian đến”.
Tạo đà cho nghề nuôi biển
Tỉnh Lâm Đồng - khu vực tỉnh Bình Thuận cũ có bờ biển dài 192 km, vùng nội thủy rộng trên 20.000 km2; nguồn nước trong sạch, phù hợp cho hoạt động nuôi trồng thủy sản trên biển. Tuy nhiên, nghề nuôi biển còn gặp một số khó khăn như: chưa có cơ chế, chính sách hỗ trợ, khuyến khích phát triển nghề nuôi hoặc chuyển đổi từ khai thác sang nuôi biển; tín dụng ưu đãi trung hạn, dài hạn; bảo hiểm nuôi biển,…
Ngày 31/12/2025, UBND tỉnh Lâm Đồng đã ban hành Quyết định số 2941 về Phê duyệt Đề án “Phát triển nuôi trồng thủy sản trên biển tỉnh Lâm Đồng, đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045”.
Ông Nguyễn Văn Chiến, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Lâm Đồng cho biết, đề án đã có nhưng để giao mặt nước biển cho người dân thì cần phải có quy hoạch chi tiết.
“Trên cơ sở đó xác định diện tích nuôi, diện tích nào là nuôi khu vực nào đặt lồng bè, khu vực nào dành cho lưu thông, di chuyển trong vùng nuôi lồng bè, rồi cắm mốc ranh giới vùng nuôi. Trên cơ sở đó sẽ tổ chức cho người dân đăng ký thực hiện các thủ tục để giao mặt biển theo quy định pháp luật hiện hành. Thứ hai chúng tôi sẽ triển khai nuôi biển ở vùng biển mở. Đặc biệt là trong đề án có đề cập đến mô hình nuôi công nghiệp, cụm công nghiệp công nghệ cao. Đây là hình thức nuôi mới” - ông Chiến cho biết.
Ngư dân xã Liên Hương (Lâm Đồng) đang cho cá ăntrên lồng HDPENhư vậy, để nghề nuôi thủy hải sản trên biển có thể phát triển bền vững, ngoài việc quy hoạch vùng nuôi, Lâm Đồng cần có thêm cơ chế, chính sách để doanh nghiệp và ngư dân yên tâm đầu tư, mạnh dạn ứng dụng công nghệ.
