Với lợi thế hơn 250km đường bờ biển, diện tích mặt biển khoảng 6.100km², cùng hệ thống eo, vịnh và hàng nghìn hòn đảo, Quảng Ninh có nhiều tiềm năng phát triển nuôi trồng thủy sản trên biển. Trước yêu cầu mở rộng không gian nuôi biển, thành phố đang tập trung tháo gỡ những điểm nghẽn về thủ tục, đẩy nhanh giao khu vực biển, tạo điều kiện thu hút đầu tư, đưa nuôi biển trở thành động lực tăng trưởng quan trọng của ngành Thủy sản.
Hợp tác xã Nuôi trồng thủy sản Hướng Dương đầu tư 6 lồng tròn bằng vật liệu HDPE tại khu vực nuôi trồng thủy sản tập trung ở đảo Ông Cụ (phường Cẩm Phả).
Khơi thông điểm nghẽn
Quảng Ninh có lợi thế lớn để phát triển kinh tế biển, trong đó nuôi trồng thủy sản được xác định là ngành kinh tế có nhiều tiềm năng. Những năm qua, thành phố tập trung đẩy mạnh giao khu vực biển cho các tổ chức, cá nhân phục vụ nuôi trồng thủy sản. Từ năm 2025 đến tháng 11/2026, toàn thành phố đã giao biển cho 887 tổ chức, cá nhân, với tổng diện tích 5.230,85ha. Trong đó, 57 tổ chức được giao 4.691,19ha và 830 cá nhân được giao 539,66ha. Hiện còn 2 hồ sơ đang được cơ quan chuyên môn thẩm định.
Việc giao khu vực biển từng bước tạo cơ sở pháp lý để người dân, doanh nghiệp đầu tư sản xuất, đồng thời nâng cao hiệu quả quản lý, sử dụng tài nguyên biển. Tuy nhiên, quá trình triển khai vẫn gặp khó khăn do vướng mắc về trình tự, thủ tục, nhất là đối với những tổ chức, doanh nghiệp có nhu cầu đầu tư nuôi biển.
Một trong những nguyên nhân là quy định tại khoản 10 Điều 24 Luật Đầu tư năm 2025, có hiệu lực từ ngày 1/3/2026, yêu cầu các dự án đề nghị Nhà nước giao khu vực biển phải thực hiện thủ tục chấp thuận chủ trương đầu tư. Quy định này phát sinh thêm yêu cầu về thủ tục, gây khó khăn cho cả doanh nghiệp và cơ quan quản lý, đặc biệt đối với những trường hợp cá nhân nuôi trồng thủy sản.
Một khu vực nuôi thủy sản trên địa bàn đặc khu Vân Đồn.
Thực tế tại đặc khu Vân Đồn cho thấy rõ những bất cập trong quá trình thực hiện. Theo ông Đào Văn Vũ, Phó Chủ tịch Thường trực UBND đặc khu Vân Đồn, vướng mắc lớn hiện nay là sự chưa đồng bộ giữa quy định pháp luật về đầu tư và trình tự giao khu vực biển. Doanh nghiệp muốn được giao biển phải có chấp thuận chủ trương đầu tư đồng thời với chấp thuận nhà đầu tư; trong khi để hoàn thiện các thủ tục liên quan đến hoạt động nuôi trồng thủy sản, doanh nghiệp lại cần xác định vị trí, khu vực biển được giao. Sự thiếu thống nhất về trình tự khiến quá trình giải quyết hồ sơ rơi vào tình trạng luẩn quẩn, gây lúng túng cho cả doanh nghiệp và chính quyền địa phương.
Hiện nay đặc khu Vân Đồn còn khoảng 102 hồ sơ đề nghị giao khu vực biển của doanh nghiệp, hợp tác xã tồn đọng khoảng 1 năm qua chưa được giải quyết do vướng cơ chế, chính sách. Đối với những hộ dân trực tiếp nuôi trồng thủy sản, địa phương tiếp tục rà soát, xác nhận nhu cầu và thực hiện giao biển theo thẩm quyền. Tuy nhiên, diện tích giao cho cá nhân hiện còn hạn chế, khoảng 1ha/hộ, chưa đáp ứng đầy đủ nhu cầu mở rộng sản xuất và hình thành các vùng nuôi tập trung thông qua liên kết giữa người dân với doanh nghiệp, hợp tác xã.
Vướng mắc về thủ tục không chỉ làm chậm tiến độ đầu tư, mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến thời vụ sản xuất của doanh nghiệp. Điển hình là dự án nuôi hàu Thái Bình Dương công nghệ cao của Công ty TNHH Phương Lâm, do ông Nguyễn Hùng Lâm làm Giám đốc, với diện tích đăng ký 38,35ha. Triển khai thủ tục từ năm 2024, đến nay dự án đã được chấp thuận chủ trương đầu tư, các sở, ngành đã kiểm tra thực địa và xác nhận mặt bằng không có vướng mắc. Tuy nhiên, doanh nghiệp vẫn đang chờ quyết định giao khu vực biển của UBND thành phố để triển khai sản xuất.
Bè nuôi cá song tại vùng biển đặc khu Vân Đồn.
Ông Nguyễn Hùng Lâm, Giám đốc Công ty TNHH Phương Lâm, cho biết: Doanh nghiệp mong sớm được giao khu vực biển để kịp xuống giống theo thời vụ. Nếu thủ tục tiếp tục kéo dài qua tháng 11, dự án có thể lỡ thời vụ trong năm 2026 và phải chờ đến tháng 7 năm 2027 mới triển khai được. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến kế hoạch sản xuất, kinh doanh và hiệu quả đầu tư.
Thực tế trên cho thấy, tháo gỡ vướng mắc trong giao khu vực biển không chỉ là yêu cầu về thủ tục hành chính, mà còn là điều kiện để khơi thông nguồn lực đầu tư, đưa diện tích mặt biển vào khai thác hiệu quả. Ông Nguyễn Như Hạnh, Phó Giám đốc Sở NN&MT, cho biết: Trước những bất cập phát sinh, Sở đã tham mưu thành phố báo cáo Bộ NN&MT, Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội, đề xuất điều chỉnh, làm rõ đối tượng phải thực hiện thủ tục chấp thuận chủ trương đầu tư trong dự thảo Luật Tài nguyên, môi trường biển và hải đảo đang trình tại Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI. Đây là hướng tháo gỡ từ cấp thể chế, góp phần hoàn thiện hành lang pháp lý cho hoạt động nuôi biển.
Cùng với kiến nghị hoàn thiện chính sách, Quảng Ninh cũng đang triển khai các giải pháp trước mắt nhằm đẩy nhanh tiến độ giao khu vực biển. Theo thông báo số 429/TB-VP.UBND ngày 22/9/2026 của Văn phòng UBND thành phố, UBND các địa phương được yêu cầu tổng hợp, công khai nhu cầu giao khu vực biển của cá nhân; hoàn thành lập phương án, thẩm định và giao biển cho các đối tượng ưu tiên trong phạm vi 3 hải lý trước ngày 30/11/2026.
Người dân xã Quảng Hà thu hoạch ngao nuôi trên diện tích bãi triều của xã.
Đối với hồ sơ của các tổ chức, Sở NN&MT tiếp tục phối hợp với địa phương rà soát, giải quyết 146 hồ sơ giao khu vực biển, gồm 109 hồ sơ ngoài khu kinh tế và 37 hồ sơ trong khu kinh tế. Việc tập trung tháo gỡ các vướng mắc, đẩy nhanh tiến độ giải quyết hồ sơ sẽ góp phần đáp ứng nhu cầu mặt bằng sản xuất, tạo điều kiện để doanh nghiệp mở rộng quy mô nuôi biển, khai thác hiệu quả tiềm năng kinh tế biển của thành phố.
Mở rộng không gian nuôi biển, tạo dư địa tăng trưởng
Theo Quyết định số 2139/QĐ-UBND ngày 18/6/2026 của UBND thành phố phê duyệt điều chỉnh Quy hoạch Quảng Ninh thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050, ngành nông, lâm nghiệp và thủy sản phấn đấu đóng góp 2-5% GRDP vào năm 2030, trong đó thủy sản chiếm 50% giá trị toàn ngành.
Định hướng đặt ra là phát triển thủy sản hiện đại, hiệu quả, bền vững, lấy nuôi biển làm trụ cột. Thành phố dự kiến hình thành các vùng nuôi tập trung tại Vĩnh Thực, Cái Chiên, Đầm Hà, Cô Tô, Vân Đồn, Quảng Hà và những khu vực có điều kiện phù hợp; đồng thời đẩy mạnh ứng dụng KHCN, sử dụng con giống chất lượng, kiểm soát môi trường, phát triển chế biến, bảo quản và logistics lạnh.
Dự án nuôi biển công nghiệp tập trung của Công ty CP Mực nhảy Biển Đông tại đặc khu Cô Tô.
Thực tế cho thấy, thủy sản đang duy trì đà tăng trưởng tích cực. Trong 10 tháng năm 2026, sản lượng toàn thành phố ước đạt 161.009 tấn, trong đó khai thác đạt 57.164 tấn, nuôi trồng đạt 101.238 tấn. Trên cơ sở kết quả này, Sở NN&MT đang xây dựng kịch bản tăng trưởng năm 2027, phấn đấu ngành nông, lâm nghiệp và thủy sản tăng khoảng 4,3%; tổng sản lượng thủy sản đạt 247.500 tấn, tăng 13,46% so với năm 2026.
Đáng chú ý, nuôi trồng được xác định là động lực tăng trưởng chính, với sản lượng dự kiến đạt 165.000 tấn, tăng 21,38% so với năm 2026. Diện tích nuôi trồng dự kiến tăng 2.945,4ha, trong đó diện tích nuôi biển tăng 4.000ha, tập trung vào các đối tượng chủ lực như cá biển, hàu, ngao và các loại thủy sản khác.
Riêng diện tích nuôi cá biển dự kiến tăng 955,5ha; nuôi hàu, ngao tăng 2.530ha; các đối tượng nuôi biển khác tăng 514,5ha. Các vùng nuôi được định hướng mở rộng tại Vĩnh Thực, Cái Chiên, Đầm Hà, Cẩm Phả, Quang Hanh, Tuần Châu, Vân Đồn và Cô Tô. Trong khi đó, sản lượng khai thác dự kiến đạt 82.500 tấn, tăng nhẹ 300 tấn so với năm 2026. Thành phố định hướng cơ cấu lại đội tàu, phát triển hợp lý khai thác vùng lộng, vùng khơi, giảm áp lực ven bờ và tăng cường bảo vệ nguồn lợi thủy sản.
Những mục tiêu trên cho thấy mở rộng không gian nuôi biển là dư địa quan trọng để gia tăng sản lượng và giá trị thủy sản trong thời gian tới. Vì vậy, tiến độ giao khu vực biển, hoàn thiện thủ tục pháp lý và tổ chức lại sản xuất theo hướng tập trung sẽ có ý nghĩa quyết định đối với khả năng hiện thực hóa các mục tiêu tăng trưởng.
Thứ trưởng Bộ NN&MT Võ Văn Hưng kiểm tra, nắm bắt hiện trạng nuôi biển và khai thác thủy sản trên địa bàn đặc khu Vân Đồn.
Trong buổi làm việc mới đây tại Quảng Ninh, Thứ trưởng Bộ NN&MT Võ Văn Hưng nhấn mạnh yêu cầu sớm tháo gỡ những vướng mắc về cơ chế, chính sách, nhất là sự chồng chéo giữa Luật Đầu tư và các luật chuyên ngành trong giao khu vực biển, tạo thuận lợi cho người dân và doanh nghiệp. Cùng với hoàn thiện hành lang pháp lý, cần có chính sách thu hút đầu tư, phát triển đồng bộ hạ tầng, đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số và tổ chức sản xuất quy mô lớn, tích hợp đa giá trị.
Theo Quyết định số 1664/QĐ-TTg ngày 4/10/2021 của Thủ tướng Chính phủ, khu vực Hải Phòng - Quảng Ninh được định hướng trở thành trung tâm nuôi biển gắn với trung tâm nghề cá lớn. Đây là cơ hội để Quảng Ninh phát huy lợi thế mặt biển, mở rộng quy mô sản xuất và nâng cao giá trị ngành Thủy sản.
Tuy nhiên, để hiện thực hóa định hướng này, trước hết cần khơi thông những điểm nghẽn về giao khu vực biển, tạo điều kiện cho các dự án sớm triển khai, hình thành vùng nuôi tập trung và thu hút doanh nghiệp đầu tư. Khi đó, giao biển không chỉ là thủ tục hành chính, mà còn là khâu mở đầu để giải phóng nguồn lực, mở rộng không gian sản xuất, đưa nuôi biển trở thành động lực phát triển kinh tế biển bền vững.





